https://www.transparency.org/en/cpi/2025

Κοιτούσα αυτό το λήμμα στην wikipedia σχετικά με την υπεραξία της εργασίας. Ένας τύπος που αναφέρει είναι το:

W = c+L

Όπου c είναι το σταθερό κεφάλαιο σε μια περιόδο και L ποσότητα χρόνου εργασίας. Όμως σε μια σύγχρονη εργασία το κεφάλαιο είναι σταθερό; Ακόμα σε τι μονάδα μετριέτε το Κεφάλαιο ακόμα το L είναι χρόνος.

Επιπρόσθετα η μεγιστοποίηση τς υπεραξίας ισχύει πάντα σε κερδοφορία μιας εταιρείας ή όχι;

όταν ακούω κάποια προσφορά από ελληνική τράπεζα, δεν έχει σημασία το, δώρο, επιτόκια κτλ, κάτι μου λέει να μην τους πιστεύω.

Το επιχείρημα ότι η διακυβέρνηση από το 2019 οδήγησε σε «καταστροφή» σε σύγκριση με χώρες της ευρωζωνης αναλογα μικρες όπως η Πορτογαλία ή η Σλοβακία, καθώς και το ζήτημα της κρατικής παρέμβασης στην οικονομία, αποτελούν κεντρικά σημεία της τρέχουσας πολιτικής και οικονομικής αντιπαράθεσης απο την ενωμενη αντιπολιτευση σε οικονομικα θεματα απο τα στοματα Βελοπουλου, Τσιπρα, Βαρουφακη, Καρυστιανου, ΚΚΕ, και λοιπων.

1. Η Σύγκριση με Πορτογαλία και Σλοβακία

Οι τρεις αυτές χώρες ακολούθησαν διαφορετικές τροχιές μετά την οικονομική κρίση, με τα δεδομένα να δείχνουν τα εξής:

Ρυθμοί Ανάπτυξης και Επενδύσεις (Υπέρ της Ελλάδας): Από το 2019 και μετά, η Ελλάδα καταγράφει ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης σημαντικά υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ξεπερνώντας σε αρκετά τρίμηνα την Πορτογαλία και τη Σλοβακία. Η εισροή Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (FDI) και η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας ειναι αποδείξεις μίας οικονομίας που εκσυγχρονίζεται και ξεφεύγει από το τέλμα της προηγούμενης δεκαετίας.

Αγοραστική Δύναμη και Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (Υπέρ Πορτογαλίας/Σλοβακίας): Η κριτική της αντιπολίτευσης εστιάζει υπερβολικα στο ότι, παρά την ανάπτυξη, η Ελλάδα παραμένει πολύ χαμηλά στην ΕΕ (συχνά στην προτελευταία θέση πάνω μόνο από τη Βουλγαρία) σε αγοραστική δύναμη. Αλλα προσπαθει να ριξει στην τωρινη κυβερνηση μια συνεπεια της καταστροφης των 200 δις του βαρουφακη.

Η Πορτογαλία, έχοντας εξέλθει νωρίτερα και πιο ομαλά από τα μνημόνια, και η Σλοβακία, με ισχυρή βιομηχανική βάση, διατηρούν καλύτερους δείκτες πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος για τους πολίτες τους. Διοτι δεν μισουν το κεφαλαιο, και δεν το εξαυλωνουν με γραφειοκρατια και φρικτους δημοσιους υπαλληλους επιορκους.

Δημόσια Υγεία: Και οι τρεις χώρες αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις στα συστήματα υγείας τους (ελλείψεις προσωπικού, αναμονές). Στην Πορτογαλία υπήρξαν επίσης μεγάλες κρίσεις στα επείγοντα τα τελευταία χρόνια.

1. Ακρίβεια, Καρτέλ και ο Ρόλος της Κυβέρνησης

Η συζήτηση για την αισχροκέρδεια στα σούπερ μάρκετ, την ενέργεια και τις τράπεζες αναδεικνύει δύο αντίθετες οικονομικές φιλοσοφίες:

Έλεγχοι και Πρόστιμα: έχουν επιβληθεί ιστορικά υψηλά πρόστιμα εκατομμυρίων ευρώ σε πολυεθνικές και εγχώριες αλυσίδες για παραβίαση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους.

Έκτακτη Φορολόγηση: Προβάλλεται η επιβολή έκτακτης εισφοράς (διυλιστήρια, ενέργεια) ως απόδειξη ότι το κράτος παρεμβαίνει για να αναδιανείμει τα υπερκέρδη προς τους ασθενέστερους (π.χ. χρηματοδότηση κοινωνικών τιμολογίων).

Μόνιμα Μέτρα αντί για Μειώσεις ΦΠΑ: Η οικονομική επιλογή της κυβέρνησης είναι η μόνιμη αύξηση των μισθών (κατώτατος, δημόσιο) και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, υποστηρίζοντας ότι μια οριζόντια μείωση του ΦΠΑ θα ευνοούσε τους πλούσιους και θα τίναζε στον αέρα τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας. Αρα η αντιπολιτευση αρχισε παλι να απαιτει πραγματα που πανε προς χρεη και χρεοκοπια. δεν μαθατε τιποτα.

Το ζήτημα του οικονομικού και πολιτικού κόστους της περιόδου του 2015, και ιδιαίτερα των χειρισμών του τότε Υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη, αποτελεί ένα από τα πιο έντονα πεδία συζήτησης στην ελληνική πολιτική και οικονομική ιστορία.

Η αποτίμηση εκείνης της περιόδου, καθώς και οι επιπτώσεις της στη σημερινή δομή της αγοράς και τον ανταγωνισμό, περιλαμβάνει δύο βασικές και εκ διαμέτρου αντίθετες οπτικές:

Η Οπτική της Οικονομικής Ζημίας και της Φυγής Κεφαλαίων

Αυτή η προσέγγιση ευθυγραμμίζεται με την κριτική ότι οι χειρισμοί του πρώτου εξαμήνου του 2015 προκάλεσαν μακροπρόθεσμα ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ ΒΛΑΒΕΣ στην ελληνική οικονομία και τις τραπεζες που μετα δεν μπορουσαν να λειτουργησουν την οικονομια:

Το Κόστος κατά τον ESM: Ο Κλάους Ρέγκλινγκ, τότε επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), είχε αναφέρει σε δηλώσεις του ότι το κόστος εκείνης της περιόδου για την ελληνική οικονομία ήταν εξαιρετικά υψηλό. Αν και οι εκτιμήσεις διέφεραν (με αναφορές από ξένους και εγχώριους αξιωματούχους που κυμαίνονταν από 30 έως και 100 ή περισσότερα δισεκατομμύρια ευρώ σε όρους απώλειας ΑΕΠ, κόστους ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και πρόσθετων δανειακών αναγκών), η βασική θέση είναι ότι η διαπραγμάτευση επέφερε σοβαρό πλήγμα.

Capital Controls και Φυγή Κεφαλαίων: Η επιβολή των κεφαλαιακών ελέγχων (capital controls) το καλοκαίρι του 2015 και η παρατεταμένη αβεβαιότητα οδήγησαν σε μαζική απόσυρση καταθέσεων και «αιμορραγία» επενδυτικών κεφαλαίων στο εξωτερικό. Αυτή η έλλειψη ρευστότητας, σε συνδυασμό με την υπερφορολόγηση που ακολουθήθηκε στο τρίτο μνημόνιο, οδήγησε στο κλείσιμο πολλών μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Επίπτωση στον Ανταγωνισμό: Η συρρίκνωση του αριθμού των επιχειρήσεων και η επιφυλακτικότητα των ξένων επενδυτών για πολλά χρόνια μείωσαν τον ανταγωνισμό σε κρίσιμους κλάδους. Αυτό, σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, άφησε την αγορά πιο ευάλωτη σε πληθωριστικές πιέσεις και ολιγοπωλιακές πρακτικές τα επόμενα έτη, καθώς έλειπαν τα αναγκαία κεφάλαια για επενδύσεις και εκσυγχρονισμό.

Γεωπολιτικός Προσανατολισμός: Οι επαφές της τότε κυβέρνησης με χώρες που κανουν εισβολες (όπως η Ρωσία ή η Κίνα Τουρκια) για την αναζήτηση εναλλακτικής χρηματοδότησης ερμηνεύτηκαν από τους επικριτές ως μια επικίνδυνη προσπάθεια απομάκρυνσης από την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, η οποία ενέτεινε τον πανικό σε οποιον ηλπιζε το κρατος να εχει για δανεισμο σε κακοτοπια που ηλθε αμεσως μετα με τον κοβιντ.

Αρα η αντιπολιτευση ειναι ανοητη και υπερβολικα αισιοδοξη και αδικη, και ριχνει φταιξιμο για τις ζημιες που η ιδια προσθεσε στο χρεος στον μητσοτακη ο οποιος δεν ειχε ξανακυβερνησει τοτε.

ειμαστε ακομα σε αυτο και αυτο https://youtu.be/SiJsl4mHGws?t=50

και δεν μπορουμε να προχωρησουμε σε οικονομικη συζητηση διοτι 60% του πληθυσμου ακομα προσπαθει να ταιστει απο το κρατος το οποιο θα γινει ο μπαμπας του.

Θελω να ξεκαθαρίσω οτι ειναι τραγικο οτι ο τσιπρας εχει καν πολιτικη καριερα ακομα δεδομενης της συνεχους αυταπατης στην οποια ζουσε/ζει απο τοτε που ολοκληρωσε το πτυχιο του. Ο ιδιος ειπε οτι ειχε αυταπατες και ειναι και προφανες, και βασικα οι περισσοτεροι στενοι του συνεργατες που ο ιδιος αγκαλιαζε και διαλεξε τον θεωρουν τοσο τοξικο και ψευτη τωρα. Ακομα και αυτοι που δεν εχουν δικο τους κομμα ή πολιτικες καριερες.

Ομως υπαρχει ενα ερωτημα εδω, γιατι καποιος που ειπε τα ψεματα του, εκανε τεραστιες υποσχεσεις που το γενικο λογιστηριο του κρατους του ειχε πει οτι δεν γινονται απο τοτε που ιδρυθηκε ο συριζας, και του το ειπε και ο σταθακης, και ο τσακαλωτος, αλλα εκεινος επεμεινε μεχρι να γινει πρωθυπουργος. Εκει ακριβως ειναι το σημειο κλειδι, και η εξαρτηση του ιδιου του Τσιπρα απο τα λεφτα του πατερα του τα κληρονομημενα και τον Αλαβανο, ως καθοδηγητη ειναι κρισιμη. Ειναι σαν αυτους που εχουν "πνευματικο". Εναν ανδρα μαλλον περιεργων προθεσεων, εναν σουγκαρ νταντι και για αντρες, που τους προωθει ασχετως πραγματικης ικανοτητας βασει οικογενειακων δεσμων, ανταλλαγης προνομιων, και ειναι στο DNA των κομματων. Ο πνευματικος του Τσιπρα ηταν ο αλαβανος, ενω ο μπαμπας πληρωνε τους λογαριασμους. Δεν ειναι τυχαιο οτι η ιδια μορφη σχεσεων ειναι και στους πιστους που τρεχουν σε μοναστηρια να ζητησουν συμβουλες γαμου απο ανυπανδρους μισοτρελους γερους που δεν παντρευτηκαν ποτε οπως ο κασσελακης ο γκει, που η μαμα του τον ετρεχε μαντραχαλο να της τον κανουν στρειτ στο αγιον ορος... με μια ερημη αμερικανα...

Οποτε ας κανουμε την ψυχολογικη αναλυση του θεματος διοτι το θεμα δεν ειναι βασικα πολιτικο. Εχει να κανει με τον τροπο απεξαρτησης απο γερους γονεις.

Το σκυλί που έπιασε το λεωφορείο

Ι. Η μεταφορά και ο Τσίπρας

Υπάρχει μια αγγλική έκφραση: «the dog that caught the bus». Περιγράφει κάποιον που κυνηγά κάτι και όταν επιτέλους το πιάσει, δεν έχει την παραμικρή ιδέα τι να το κάνει — διότι ως σκύλος δεν εχει προοπτικη να γίνει χρησιμος οδηγός λεωφορείου. Απλα κυνηγησε κατι που τρεχει, χωρις να εχει σκεφτει γιατι το κανει. Πρέπει να έχει χέρια και πόδια για να το χειριστεί, έναν τελείως διαφορετικό εγκέφαλο, γνώση του ΚΟΚ, δίπλωμα οδήγησης, εμπειρία, πρόγραμμα, διαδρομή, συγκεκριμένες στάσεις στην ώρα τους, μισθολόγιο, και να είναι μέρος ενός συστήματος δημόσιας συγκοινωνίας που λειτουργεί χωρίς αυτόν εδώ και δεκαετίες.

Ο Τσίπρας κυνηγούσε την εξουσία για χρόνια υποσχόμενος απίστευτα πράγματα. Τετοια προδηλα ψεματα δεν ειχαμε δει απο τα δημοψηφισματα της χουντας και τις προεκλογικες καμπανιες του Ανδρεα Παπανδρεου. Διαδηλώσεις, συνθήματα, «δεν πληρώνω», αξιοπρέπεια περήφανη — ενώ ουσιαστικά ζητιάνευε, και εκεί φαίνεται το ψέμα του επιθετικου ζητιανου που θα βγει και απο πανω — ρήξη με αυτούς που μπορούσαν με χίλια ζόρια να τον ξελασπώσουν, ενώ ούτε οι δήθεν σύμμαχοί του όπως ο Πούτιν είχαν καμία όρεξη να γίνουν χρηματοδότες ανόητων κακομαθημένων εθισμένων που ζουν απο μεγάλες συντάξεις χωρις αναλογες εισφορες. Ήταν το σκυλί που γαύγιζε στο λεωφορείο, όπως ακριβώς ο Ανδρέας Παπανδρέου από το 1981 — κάθε εκδοχή της αριστεράς έλεγε «αν έρθουμε εμείς, όλα θα αλλάξουν», διότι έχουμε συναισθήματα και θυμό. Για το πώς θα πληρωθούν οι απίστευτα ακριβές δεσμεύσεις που θέλουν όλα τα λεφτά της Ελβετίας, κανένας λόγος. Εκεί φαίνεται ο άσχετος.

Τον Ιανουάριο του 2015 το σκυλί έπιασε το λεωφορείο — διότι όταν τελείωσαν τα δανεικά και φάνηκαν οι πραγματικοί φόροι που συνεπάγονται με τις δεσμεύσεις του Ανδρέα και στις συντάξεις, αυτό κακοφάνηκε στους εθισμένους Έλληνες στη φοροδιαφυγή.

Με το τελος των δανεικων εγινε μια βιαιη προσαρμογή εσοδων εξοδων -γνωστη και ως τρισκαταρατο μνημονιο- ειναι βασικα κοινη βαση καθε προυπολογισμου, κρατικου ή προσωπικου σε ολο τον κοσμο εκτος βεβαια απο μπεμπηδες κακομαθημενους που παριστανουν τους αντρακλες που στριβουν τσιγαρα αλλα δεν εχουν ακομα γινει ενηλικες σε αυτο το βασικο πραγμα. Να ειναι δηλαδη οικονομικα ανεξαρτητα και να ισορροπουν το εισοδημα τους με τα εξοδα τους. Συνδεδεμενο με αυτο βεβαια ειναι οτι οταν πληρώνεις πραγματικά τους φόρους που αναλογούν στις τεράστιες υποσχέσεις που εκανε ο Ανδρέας Παπανδρέου, τότε πολλοί ανακαλύπτουν ότι είναι πολύ λιγότερο αριστεροί από ό,τι νόμιζαν. Το κοινωνικο κρατος ειναι αστρονομικα ακριβο. Ωραιο πραγμα και πολιτισμενο, αλλα απιστευτα ακριβο. Οι περισσοτεροι δηθεν προοδευτικοι αποδεικνύονται μη γενναιόδωροι οταν ειναι να μοιραστουν την επιτυχια τους με τους κακομοιρηδες. Ορισμος επιτυχημενου ειναι οποιοσδηποτε δηλωμενα ή αδηλωτα εχει εισοδημα πριν φορους 700 ευρω το μηνα κατ ατομο. Οποιοδηποτε ποσο πανω αυτο πρεπει να αναδιανειμεται βλεπε δηλωσεις θεανως φωτιου υπουργου.

• Θεανώ Φωτίου ανέφερε ότι «η μεσαία τάξη σήμερα … είναι 5.000 ευρώ ατομικό εισόδημα». LiFO+2Antenna+2
• Προηγουμένως, άλλες δηλώσεις του ΣΥΡΙΖΑ ανέφεραν ότι εισοδήματα 12.000–18.000 ευρώ για μια τετραμελή οικογένεια ανήκουν στη μεσαία τάξη. ΤΑ ΝΕΑ
• Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος έχει ξεκαθαρίσει ότι περιουσίες πάνω από 500.000 ευρώ δεν θεωρούνται «μεσαία τάξη». syriza.gr

Ενας σκύλος με ένα λεωφορείο στα δόντια είναι σαν τον Τσίπρα στο Μαξίμου — αφου δεν υπήρχε υπόγεια πισίνα με μυθικά λεφτά στα οποία έκανε μπάνιο ο Μητσοτάκης σαν τον Σκρουτζ Μακ Ντακ. Είχε μονο συναισθηματικά αφηγήματα. Είχε συνθήματα. Είχε τον Βαρουφάκη με θεωρίες μη εφαρμόσιμες — ο οποίος σε ανύποπτο χρόνο έχει εκφράσει αμφιβολίες αν τα οικονομικά είναι γενικώς πλήρως εφαρμόσιμα ως επιστήμη. Είχε τον Λαφαζάνη που ήθελε να αναλάβει το νομισματοκοπείο και την Τράπεζα της Ελλάδος με φυσική παρουσία, και σαν αφρικανός δικτάτορας να εκδίδει ψευτοχρήμα μέχρι να τον πάρουν χαμπάρι.

Σε έξι μήνες υπέγραψε αυτό που ίσως ήταν εφικτό εξαρχής. Σε οκτώ μήνες εκδίωξε τον Λαφαζάνη. Σε δύο χρόνια έγινε ο πιο μνημονιακός πρωθυπουργός στην ιστορία — διότι στις βασικές του κατευθύνσεις το μνημόνιο έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από το 1985. Ήταν το μνημόνιο μια πολύ ξαφνική προσαρμογή; Ναι. Τι έχουν δείξει οι πόλεμοι και η οικονομική πορεία της Ευρώπης έκτοτε; Ότι σήμερα απλά θα μας έδιωχναν διότι δεν κάνουμε.

Το λεωφορείο της Ελλάδας, αφού σπατάλησε πέντε χρόνια σε ανοησίες ιδεολογικές και αυταπάτες, τελικά συνέχισε τη διαδρομή προς την Ευρώπη, χωρίς αυτόν. Όπως πάντα, από τότε που ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μας έβαλε σε αυτήν την πορεία το 1974-5.

οικογένεια, εξάρτηση, ψυχολογία

Γιατί ο Έλληνας ψηφοφόρος ανέχεται και επιβραβεύει τον τροπο με τον οποιο ενα κομμα γινεται προβεβλημένο; Η απάντηση δεν είναι πολιτική — είναι πολιτισμική και ψυχολογική.

Οποτε θεωρω οτι το προβλημα ειναι με τον λαο οχι με τον τσιπρα. Οταν υπαρχει ζητηση για κατι τετοιο, ο Τσιπρας ως βασιλάκης Καΐλας θα βρεθει, το ερωτημα ειναι γιατι ο ελληνικος εγκεφαλος εχει ενα καλλο τυπου ζητιανεμα. Δηλαδη πολλοι λογω του τροπου μεγαλωματος των παιδιων του βυζαντινου/ορθοδοξοταλιμπαν/μεσανατολικου/βαλκανικογυφτικου μαθαινουν τα παιδια τους να παριστανουν τα θυματα και ετσι να γινονται ΑΒΟΗΘΗΤΑ θυματα που ζητιανεύουν ακομα και οταν δεν ειναι ουτε αβοηθητοι. Δηλαδη οι εντονες ενδοοικογενειακες εξαρτησεις ειδικα οι οικονομικες απο μπαμπαδες σε κορουλες, και μαμαδες σε γιοκες καταστρεφουν και την παραγωγικοτητα και την αυτοεκτιμηση παρα πολλων ατομων που μετα προβαλλουν αυτο το τραγικο αυτοαφηγημα στην κοινωνια. Η τραγικοτητα αυτη μετα δρα και καταλυτικα στην παρανομια και την λαμογια που ολοι βλεπουμε. Αρα εαν η ΝΔ ειναι λαμογιο 5, η αριστερα ειναι 15. Διοτι ειναι ακομα πιο ενταγμενη στην εξαρτηση.

Ο ελληνικός εγκέφαλος φέρει ένα κάλλο τύπου ζητιανέματος. Οι έντονες ενδοοικογενειακές εξαρτήσεις που τις θελουν οι ηλικιωμενοι γιατι δεν εμπιστεύονται το γηροκομείο ως θεσμο αλλα θελουν να εκβιαζουν την κορη τους να τους ξεσκατιζει και να τους κανει παρεα στα γεραματα, και να ελεχγονται ειδικά μεσα απο οικονομικές εξαρτήσεις — από μπαμπάδες σε κορούλες, από μαμάδες σε γιόκες — καταστρέφουν και την παραγωγικότητα και την αυτοεκτίμηση πάρα πολλών ατόμων που μετά προβάλλουν αυτό το τραγικό αυτοαφήγημα στην κοινωνία. Σε αυτο μοιαζουμε με τους πακιστανους που κανουν πολλα παιδια και τα στελνουν σε ολο τον κοσμο ωστε να τους στελνουν λεφτα στο πακισταν ως ενα ειδος συνταξης ιδιωτικης διοτι δεν εχουν σοβαρο κρατος ή νομισμα. Οπως και στην ελλαδα, η απουσια θεσμων οπως νομισμα (και γι αυτο εχει σημασια το ευρω που θελει να χαλαρωσει ο βαρουφακης) οδηγει τελικα σε μεταναστευση σε χωρες που εχουν κανονες και θεσμους και τα χρηματα εχουν αξια. Δεν ειναι απλως χαρτια και υποσχεσεις χωρις αντικρυσμα.

Ομως κάθε κοινωνία που δεν προωθεί κάποια πίεση στους νέους της να γίνουν κάτι παραγωγικό εντάσσεται στις μη πολιτισμένες κοινωνίες. Ακόμα και σε μια αφρικανική φυλή, όταν γίνεις 16, θα σε αναγκάσουν να κυνηγήσεις και να σκοτώσεις ένα ζώο. Ακόμα και τα ζώα μαθαίνουν στα παιδιά τους να κυνηγούν. Στη δύση, το πανεπιστήμιο, η τεχνική σχολή, τα internships, η πρακτική εξάσκηση — αυτό είναι το αντίστοιχο που μια πιο σύνθετη κοινωνία απαιτεί. Ο Στάλιν, για να μη μου βγείτε από αριστερά, έκανε κάτι αντίστοιχο με τους νέους σε εργοστάσια — δεν έλεγε «κάτσε παιδί μου κοντά στη μαμά σου», σε έστελνε σε ορυχείο αν δεν έπαιρνες από γράμματα, δηλαδη το 90% των περιπτώσεων..

Ο Τοκβίλ στη «Δημοκρατία στην Αμερική» είχε περιγράψει με ακρίβεια αυτό που αποκάλεσε «ήπια δεσποτεία»: ένα κράτος που δεν τυραννεί αλλά περιβάλλει τους πολίτες με μικρές ανέσεις, με φρικτα συμβολαια για δανεικα απο παραγωγικες οικονομιες φροντίζει για τις ανάγκες τους, τους αποθαρρύνει από το να σκέφτονται και να αποφασίζουν — μέχρι που η ψυχή τους συρρικνώνεται στο μέγεθος της επόμενης παροχής. Αυτό δεν ήταν επινόηση του ανδρεα με το ΠΑΣΟΚ. Ήταν επέκταση μιας προϋπάρχουσας κουλτούρας εξάρτησης οικογενειακής. Ο μπαρμπας απο την Κορωνη...

Η εξάρτηση δεν είναι θέμα προοδευτικού πολιτικού στίγματος. Προϋπήρχε και είχε να κάνει με τον ρόλο του πατέρα-οικογενειάρχη, με μια παιδοποίηση των γυναικών όπως στη Μέση Ανατολή και τη Σικελία (και αρα η πασοκιλα ηταν τελειως διαφορετικη απο την ανεξαρτητοποίηση που ειχαν οι γυναικες του ανατολικου μπλοκ). Γιατι λοιπον η ελληνικη εκδοχη της αριστερας συγκρούεται με τη χειραφέτηση των γυναικών στο ανατολικό μπλοκ — εκεί τουλάχιστον οι γυναίκες δούλευαν και διάλεγαν σύντροφο βάσει πραγματικών αναγκών τους. Η οικονομική εξάρτηση ηταν βαλκανικη, έκανε τα πάντα χάλια, γιατί έμεναν μαζί για λάθος λόγους και κατέστρεφαν και τα παιδιά τους. ψυχολογικες δεν ειναι θεμα προοδευτικού πολιτικου στιγματος, ή κατα καποιο τροπο μια αντιδραση στο κεφαλαιο, προϋπήρχε, και ειχε να κανει με ρολο του πατερα και οικογενειαρχη να ταισει σε υπερβολικο βαθμο, σε αυτη την κοινωνια, μια παιδοποιηση των γυναικων να κατσουν σπιτι οπως στην μεση ανατολη και στην σικελια, και στην βορεια αφρικη, που συγκρουεται με την χρηση των γυναικων και την χειραφετηση τους στο ανατολικο μπλοκ δορυφορων της ΕΣΣΔ με αναλογη παραγωγικοτητα, και ανεξαρτησια. Ολα αυτα ηταν καλα για αυτες διοτι τις εκαναν να διαλεγουν συντροφο βασει πραγματικων αναγκων τους, πχ αμα ηταν λεσβια δεν παντρεύονταν ενα ετεροφυλόφιλο για τα λεφτα οπως εκαναν οι ελληνιδες και μετα γίνονταν η οικογενεια κωλος βασισμένη σε ψευτιες και σοβαρότατες αντιφασεις για να ξεμπροστιασω και τους εθνικόφρονες που επισης εκαναν σκατα οικογενειες με εξαρτήσεις. Ωστοσο τελικα η ΝΔ ειδικα ειχε μεγαλυτερη πιθανοτητα να βγαλει καποιο ατομο που θα εκανε κατι χειραφετειμενο και ασχετο με το τι εκανε ο πατερας του. Κατι δημιουργικο και χρησιμο στους γυρω του. Οχι ακομα περισσοτερη γραφειοκρατια ωστε να υπαρχουν καρεκλες να βαζουν σφραγιδες οπως κατεληξε το δημοσιο του ανδρεα παπανδρεου. Μετα η οικονομικη εξαρτηση τα εκανε ολα χαλια διοτι εμεναν μαζι για τους λαθος λογους και κατεστρεφαν και τα παιδια τους. Τα αποτελέσματα είναι τα φονικά στο αστυνομικό δελτίο.

V. Η αριστερά ως ειδική μετάλλαξη

Η αριστερά φέρει αυτήν τη ΠΑΣΟΚΙΚΗ στρεβλότητα όπως όλα τα ελληνικά κόμματα — αλλά με μια κρίσιμη διαφορά: την μασκαρεύει ως «διεκδίκηση» και την εκθειάζει. Η παραγωγικοτητα ξεχνιεται τελειως ως κατι ξενο και δυτικο, και απαισιο διοτι απασχολει. Το αραγμα στις στρεβλες αλληλοεκβιαζομενες σχεσεις ειναι το νοημα. Το παραγωμενο προιον ή υπηρεσία ειναι αδιαφορο. Το ρουσφέτι ονομάζεται «κοινωνική πολιτική». Ο διορισμός ονομάζεται «δικαίωμα στην εργασία». Η εξάρτηση από το κράτος ονομάζεται «αλληλεγγύη». Κόμματα που γλείφουν αυτούς που οργανώνουν δίκτυα σαν των ΤΟ του ΠΑΣΟΚ το 1986 σε λαϊκές γειτονιές είναι φορείς μεσανατολικής νοοτροπίας — και αυτό είναι πέρα από παράνομο, μια τεράστια κακή χρήση ανθρώπινου δυναμικού που δημιουργεί δυστυχία. Το οικονομικο κοστος ολου αυτου οδηγει κατευθειαν σε χρεοκοπια διοτι δεν γινεται να ισοσκελιστεί τετοιος προυπολογισμος.

Παλιά η αριστερά ήταν πιο εντυπωσιακή. Πριν γίνει αστικό φαινόμενο των Αθηνών, είχε τη νομιμοποίηση της σκληρής εργασίας, η οποία τουλάχιστον τους έκανε πιο ρεαλιστές.
Ο Ζαχαριάδης πέρασε από το Νταχάου. Ο Γληνός εξορίστηκε πραγματικά. Οι δεξιότητες που έπαιρναν από την εργασία τους έκαναν πιο σοφούς. Δεν διάβαζαν μόνο Μαρξ προσαρμοσμένο σε μαμάκιας αριστερός στα Πατήσια. Ειχαν αλλα βιωματα, και γνωση και του τι εκανε ο Σταλιν στον εβραιο Τροτσκι. Δεν υπηρχε αυτη η αγιοποίηση.

Η σημερινή αριστερά έχει μεταπτυχιακό με κρατική υποτροφία από το πανεπιστήμιο που καταγγέλλει. Με πτυχια που δεν παραγουν κατι που αποζητα η αγορα. Ο Τσίπρας, όπως ο ίδιος παραδέχτηκε, ζούσε σε αυταπάτες — και δεν είναι τυχαίο: ο «πνευματικός» του ήταν ο Αλαβάνος, ενώ ο μπαμπάς πλήρωνε τους λογαριασμούς. Είναι σαν αυτούς που τρέχουν σε μοναστήρια να ζητήσουν συμβουλές γάμου από ανύπαντρους μισότρελους γέρους. Η ίδια μορφή σχέσης: ο «πνευματικός» προωθεί ανεξάρτητα από πραγματική ικανότητα, βάσει οικογενειακών δεσμών και ανταλλαγής προνομίων.

Το ρουσφετι λοιπον ειναι τοσο διαδεδομενο σε ολα τα κομματα και στην αριστερα ειναι συστηματικα μασκαρεμενο ως διεκδικηση κτλ αλλα απο πισω η αριστερα που αποτελειται απο ελληνες φερει αυτη την στρεβλοτητα. Κομματα που γλειφουν αυτους που οργανωνουν δικτυα σαν των Τ.Ο του πασοκ το 1986 σε λαικες γειτονιες ειδικα και ΒΟΛΕΥΟΥΝ ειναι φορεις αυτης της μεσανατολικης νοοτροπιας, και ειναι περαν απο παρανομο μια τεραστια κακη χρηση ανθρωπινου δυναμικου και δημιουργει και δυστυχια σε ατομα που καταληγουν οχι μονο να μην κανουν την δουλεια τους, αλλα να υποφερουν και οι ιδιοι αλλα να μην αλλαζουν κατι διοτι χωθηκαν και μενουν εκει. Πχ ο μοιραιος σταθμαρχης των τεμπων. Ειναι ολα για τον μισθο διοτι δεν υπαρχει τιποτα αλλο στην ζωη τους.

Ο αποδιοπομπαίος τράγος και η σύγκριση με τη Βαϊμάρη

Ως συνήθως, πολλοί Έλληνες θεωρούν τον δημόσιο λόγο ως έναν τρόπο να βρίσουν κάποιον χωρίς στοιχεία. Ο μηχανισμός του αποδιοπομπαίου τράγου είναι παγκοσμίως γνωστός — ο Χίτλερ τον έκανε συστηματικά με τους Εβραίους, κατηγορώντας τους για όλα τα κακά ενός όχλου που στην πραγματικότητα υπέφερε από βλακώδεις πολέμους και καταστροφικές αποζημιώσεις.

Η ελληνική βαλκανική περίπτωση δεν απέχει πολύ: η φαντασίωση για δήθεν συνωμοσίες που κρατούν κάποιον προσωπικά φτωχό, ενώ διάνοιες τύπου Φαμέλλος και Τσίπρας έπρεπε να έχουν πλούτο και δόξα — διότι σηκώνονται μετά τις 11 κάθε πρωί — εξηγεί γιατί υπάρχουν τόσοι σε μια χώρα γεμάτη ανεπάγγελτους που τους μεγάλωσαν υπερβολικά χαλαροί γονείς χωρίς πειθαρχία, που κάπου χώθηκαν στο δημόσιο και ζουν από τη σύνταξη έκτοτε, παίζοντας τον «επαναστάτη» που νιώθει αδικημένος διότι δεν φτάνει η σύνταξη της μάνας του να έχει καλό αυτοκίνητο και AirPods.

Εν τω μεταξύ, ο πραγματικά αδικημένος είναι ο Πακιστανός που δουλεύει τρεις αδήλωτες δουλειές και ζει σε ένα υπόγειο διαμέρισμα με εννιά άλλους άνδρες σε 40 τ.μ. — όλα μαύρα. Αυτό είναι ένα σύστημα μη βιώσιμο. Αλλα ουτε αυτος ειναι εναρετη εργατικη ταξη διοτι ειναι τελειως αφορολογητος, και αρα αθεμιτος ανταγωνισμος που σπρωχνει τους αλλους σε πελατειασμο.

Η διαφορά από τη Βαϊμάρη είναι μία: εκεί ο στόχος ήταν ορατός και συγκεκριμένος. Εδώ είναι αόριστος — «το σύστημα», «οι πλούσιοι», «η τρόικα» — και γι' αυτό πιο ανθεκτικός: η δαιμονοποιηση προσωπικα του Μητσοτακη με ενα παραλογο μισος, οπως εγινε και με τον πατερα του που παλια τον ελεγαν δρακουμελ, κτλ. Δειχνει και μια παιδικοτητα. Α εχει αστειο χαμογελο.. Βαλε τον να μοιαζει λιγο με τον μιστερ μπιν κτλ.. Εκει ειναι το επιπεδο. Οχι σοβαρα θεματα, ειναι μακρυ το κειμενο κτλ. Ελλας ελληνων λαικων.

Γιατί δεν γινεται αυτη η αλλαγη. Ολοι την ταζουν και μετα ειναι απογοητευτικα μικρη.

Ο Θουκυδίδης, στη «Μυτιληναϊκή Συζήτηση», βάζει τον Κλέωνα να λέει στους Αθηναίους κάτι που ακούγεται επίκαιρο 2.500 χρόνια αργότερα: ότι η δημοκρατία δεν μπορεί να κυβερνήσει άλλους γιατί δεν ξέρει να κυβερνήσει ούτε τον εαυτό της, γιατί αφήνεται στα συναισθήματα της στιγμής. Ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά» προειδοποιούσε για τον δημαγωγό — αυτόν που ασκεί εξουσία υπόσχοντας στον όχλο ό,τι θέλει να ακούσει αντί για ό,τι χρειάζεται να γνωρίζει.

Το ρουσφέτι είναι τόσο διαδεδομένο σε όλα τα κόμματα και στην αριστερά είναι συστηματικά μασκαρεμένο ως «διεκδίκηση» — αλλά από πίσω η αριστερά που αποτελείται από Έλληνες φέρει αυτήν τη στρεβλότητα. Το ολα για το παιδι μου σπαρακτικα το ειπε και η υπουργος που εχωσε την κορη της στο υπουργειο, οπως και ο Τσιπρας την συζυγο μονιμως στο ΕΜΠ για το υπολοιπο του εργασιακου της βιου. Είναι μέρος της κοινωνικοποίησης στην Ελλάδα. Γι' αυτό το ρουσφέτι είναι τόσο δύσκολο να ξεριζωθεί, και γι' αυτό υπάρχει και στη ΝΔ — απλώς χωρίς την ιδεολογική επένδυση και ενταση διοτι ευτυχως οι μη λαικοι δεξιοι κοιτανε να φτιαξουν και μια επιχειρηση, με οσες ελληνικες παραμορφωσεις κτλ.αλλα τουλαχιστον κατι πιο εξωστρεφες. Εχεις να λογοδοτησεις τουλαχιστον στον πραγματικο κοσμο για τα προιοντα που παραγεις.

Δεν αλλάζει γιατί ο χριστιανος ψηφοφόρος δεν μπορει να αλλάξει απο το βυζαντινο του προγραμμα. Θέλει να βολευτεί. Θέλει να ξαναζητιανέψει περηφανα. Θέλει κάποιον να τον ζει χωρίς να ομολογεί ότι τον ζει οπως στην οικογενεια του διοτι ετσι τον μεγαλωσαν, ως ενα αιωνιο μπεμπη.

Το πραγματικό προλεταριάτο είναι ο Πακιστανός — όχι ο Έλληνας αριστερός που ζει από τη σύνταξη του πατερα του και τα τρώει στην Allwyn/ΟΠΑΠ σε στοιχήματα. Του ανοιξε μαγαζι με το εφαπαξ και εκλεισε.

Να ξεκαθαρισω εδω οτι καθε κοινωνια που δεν προωθει μια καποια πιεση στους νεους της να γινουν κατι παραγωγικο εντασσεται στις μη πολιτισμενες κοινωνιες, αλλα ακομα και σε μια αφρικανικη φυλη οταν γινεις 16 θα σε αναγκασουν να κυνηγησεις και να σκοτωσεις ενα ζωο για να φας και να ταισεις οικογενεια διοτι απλα αυτο επιζεί στην φυση. Ακομα και τα ζωα μαθαινουν στα παιδια τους να κυνηγουν.

Στην πιο εκλεπτυσμένη δυση, το πανεπιστημιο, η τεχνικη σχολη, πρακτικη εξασκηση στα πλαισια ενος διπλωματος, επισκεψεις σε χωρους εργασιας, internships, ολα αυτα ειναι το αντιστοιχο το οποιο σε μια πιο πολυπλοκη κοινωνια απλα την παει μπροστα σε υλικους αλλα και σε ψυχολογικους ορους, και καταληγει σε εξειδικευση και καλυτερη χρηση των δεξιοτητων και ταλεντων σε ενα πληθυσμο.

Για να μη μου βγειτε απο αριστερα, και ο σταλιν εκανε κατι αντιστοιχο με τους νεους σε εργοστασια, δεν ελεγε κατσε παιδι μου κοντα στην μαμα σου, σε εστελνε σε ορυχειο αμα δεν επαιρνες απο γραμματα (αρκετα συχνο) και δεν γινοσουν σε καμια περιπτωση βαρος στο κρατος. Μονο εαν ηταν αποδεδειγμενο οτι ειχες τεραστιο ταλεντο σε κατι κατεληγες να μενεις στην μοσχα. Η δουλεια ηταν συνηθως βαρια βιομηχανικη δουλεια, δεν ηταν ολοι σε ελαφρες δουλειες γραφειου να κανουν φωτοτυπιες.

Αρα η εξηγηση δεν ειναι πολιτικη αλλα οτι η υπερβολικη εξαρτηση πολλων ατομων απο το εκαστοτε κομμα και το οπαδιλικι εχει να κανει με αυτες τις στρεβλες καταστασεις ειδικα οταν βλεπεις υπεβολικη εξαρτηση και ανακατεμα των γονιων στις ζωες των παιδιων τους. Η πολιτικη ενταση στην επιμονη για εξαρτηση και απο το κρατος ειναι βαθια συνδεδεμενη με αυτες τις τασεις, και ουσιαστικα εχει διαστρεψει την αριστερα σε κατι που δεν το βρισκεις εκτος βαλκανιων, και οχι σε αυτο το βαθμο. Ειναι μερος της κοινωνικοποιησης στην ελλαδα εξου και το ρουσφετι ειναι τοσο δυσκολο να ξεριζωθει, και υπαρχει και στην ΝΔ.

ΙΙ. Το βαθύτερο πρόβλημα: ο Γκρουέζας και το σύστημα

Αλλά εδώ σταματά η απλή ανάλυση και αρχίζει η πραγματική. Γιατί ο Τσίπρας δεν είναι αποκύημα κενού — είναι προϊόν ενός πολύ παλαιού ελληνικού μηχανισμού που οι ακαδημαϊκοί ονομάζουν «πελατειακό κράτος» και ο λαός ονομάζει «Γκρουέζα».

Ο Γκρουέζας είναι ο ήρωας της ταινίας «Υπάρχει και φιλότιμο» — ένας τοπικός κομματάρχης, κατά τα άλλα ανεπάγγελτος, που ελέγχει ψήφους, κάνει τη βρώμικη δουλειά για τον εκάστοτε πολιτικό, και σε αντάλλαγμα παίρνει θέσεις, συμβόλαια, χάρες. Επικεφαλής πελατειακών δικτύων που «σκίζονται» για το κόμμα υπάρχουν και στον 21ο αιώνα — χωρίς αυτούς κανένα κόμμα δεν μπορεί να επιβληθεί και να συγκροτήσει ψηφοθηρικό μηχανισμό, δεν μπορεί να διαιωνίσει την κυριαρχία του. CEE Legal Matters

Αυτός ο μηχανισμός δεν γεννήθηκε το 1981. Ήδη το 1889, η Ελλάδα είχε τον υψηλότερο λόγο δημοσίων υπαλλήλων ανά κεφαλή στην Ευρώπη — αποτέλεσμα ενός κράτους που λειτουργούσε ως ο κύριος εργοδότης του υπο-απασχολούμενου αγροτικού πληθυσμού, ενώ η πρόσβαση σε αυτό εξαρτιόταν εξ ολοκλήρου από πελατειακές σχέσεις. CMS

Ο τοπικός κομματάρχης — kommatarkhis — απλώς ανέλαβε τον ρόλο που κατείχε ο Οθωμανός αγάς πριν από αυτόν. Ο πελατειασμός αποδείχθηκε απολύτως συμβατός με τους τυπικούς θεσμούς της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Lexology

Ο κοινωνιολόγος Νίκος Μουζέλης στο κλασικό «Modern Greece: Facets of Underdevelopment» (1978) εξηγεί ότι ο ελληνικός πελατειασμός δεν ήταν υπόλειμμα προνεωτερικής εποχής αλλά ενεργό συστατικό της πολιτικής σύγχρονου κράτους — και ότι η σχέση πάτρονα-πελάτη χρησιμοποιήθηκε ενεργά ως μηχανισμός κοινωνικής κινητικότητας σε χώρα χωρίς ισχυρό ιδιωτικό τομέα.

Ωστόσο μετά το 1981, ο πελατειασμός μεταμορφώθηκε: από ένα σύστημα όπου μεμονωμένοι πολιτικοί ανέπτυσσαν προσωπικά δίκτυα, σε ένα πλήρως ανεπτυγμένο κομματικό σύστημα όπου κόμματα, συνδικάτα, πανεπιστήμια, στρατός, δικαιοσύνη, δημόσια διοίκηση και τοπική αυτοδιοίκηση ήταν όλα συνδεδεμένα με ευρύτερα δίκτυα πολιτικής προστασίας. CMS

Αυτό είναι το κλειδί: το ΠΑΣΟΚ δεν εφηύρε τον πελατειασμό. Τον βιομηχανοποίησε. Τον ανέβασε από χειροτεχνία σε εργοστασιακή παραγωγή.

ΙΙΙ. Το ΑΣΕΠ και η αποτυχία της μεταρρύθμισης

Κάποιοι προσπάθησαν να σπάσουν αυτόν τον κύκλο. Ο Αναστάσιος Πεπονής, με την υποστήριξη ακόμα και του ίδιου του Ανδρέα, ίδρυσε το ΑΣΕΠ το 1994 — μια επιτροπή που θα αξιολογούσε τους διορισμούς βάσει αντικειμενικών κριτηρίων και όχι κομματικής κάρτας. Μέσα σε έξι μήνες είχε παραιτηθεί. Το ίδιο το σύστημα που υποτίθεται ότι μεταρρύθμιζε άρχισε αμέσως να τρυπιέται — εξαιρέσεις, παρακαμπτήριες, «επείγουσες» προσλήψεις εκτός διαγωνισμού.

Γιατί; Η απάντηση είναι απλή και σκληρή: κανένα κόμμα δεν μπορεί να κυβερνά χωρίς τον Γκρουέζα. Ο Γκρουέζας δεν είναι διακόσμηση — είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου ελέγχεις εκλογικές περιφέρειες, οργανώνεις βάση, διασφαλίζεις την αφοσίωση των ψηφοφόρων. Όποιος πολιτικός τον αντιμαχηθεί χάνει πρώτα την εσωκομματική του βάση και μετά τις εκλογές.

Αυτό εξηγεί μια ιστορική παρατήρηση που ελάχιστοι τολμούν να κάνουν: κάθε πολιτικός που τόλμησε να κριτικάρει αυτήν τη δομή έχασε αμέσως εξουσία. Κωνσταντίνος Καραμανλής, Πεπονής, Αλέκος Παπαδόπουλος, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με πλειοψηφία ενός βουλευτή. Κανείς δεν βγήκε ποτέ στους δρόμους να διαδηλώσει κατά του πελατειακού κράτους — μόνο κατά των συνεπειών του, όταν τα δανεικά τελείωσαν.

Ο Μαξ Βέμπερ είχε ήδη εξηγήσει αυτό το φαινόμενο στην ανάλυσή του για τον «πατριμονιαλισμό» — το σύστημα δηλαδή όπου η εξουσία ασκείται μέσα από προσωπικές σχέσεις πιστότητας και ανταλλαγής αντί μέσα από θεσμικούς κανόνες. Στον Βέμπερ, η μετάβαση σε «ορθολογική-νομική εξουσία» — δηλαδή σε κράτος που λειτουργεί βάσει κανόνων και όχι σχέσεων — απαιτεί μια ισχυρή αστική τάξη με ανεξάρτητα οικονομικά συμφέροντα. Η Ελλάδα δεν την ανέπτυξε ποτέ επαρκώς, διότι το κράτος πάντα έτρωγε πρώτο.

τα παιδια στο εξωτερικο, δηλαδη εγω πχ .

https://youtu.be/FgAj_OZiq2k?t=626

θα καταστραφει μαζι με την βλαμμενη προεδρια τραμπ.

80 με 200δις. σημειωτέον ο Ακης Τσοχατζοπουλος κοστισε στο δημοσιο με το σκανδαλο του με το οποιο πηγε φυλακη 1 δις...

αρθρο και ερευνα του Γιώργου Φιντικάκη

κόστισε η διαπραγμάτευση Βαρουφάκη, της οποίας η ζημιά δεν ήταν 100 δισ. ευρώ, όπως είχε πει ο Ρέγκλινγκ ή 200 δισ. ευρώ όπως είχε εκτιμήσει ο Βίζερ, αλλά μόνο 86 δισ. ευρώ! 

Τα λόγια ανήκουν στον βουλευτή Γ.Δέδε, και απεικονίζουν μια ευρέως διαδεδομένη στον ΣΥΡΙΖΑ αντίληψη ότι το εξάμηνο του 2015 με τις γνωστές περιπέτειες και το παρ'' ολίγον Grexit, δεν έγινε και τίποτε, δεν υπήρξε και κανένα μεγάλο κόστος για την οικονομία, μας στοίχισε μόνο μισό ΑΕΠ.

«Ούτε πρόκειται για 100, ούτε για 200 δισ. ευρώ, αυτά είναι ψέματα, είναι συγκεκριμένα 86 δισ. ευρώ», είπε σε τηλεοπτική εκπομπή ο κ. Δέδες, προσθέτοντας ότι «όπως έλεγα, και ως ορθοπεδικός, όποιος κάνει πολλά χειρουργεία, έχει και λάθη».

Τι είναι όμως αυτό το κόστος των 86 δισ. που φορτώθηκαν οι Έλληνες φορολογούμενοι; Είναι περίπου ένα ποσό ίσο με το μισό ΑΕΠ του 2015, το οποίο διαμορφώθηκε εκείνη τη χρονιά στα 185,1 δισ. Είναι περίπου όσο τα συνολικά περυσινά… φορολογικά έσοδα του Δημοσίου, τα οποία αυξήθηκαν 12,7% στην τριετία 2015-2018 σύμφωνα με τον Ινστιτούτο Δημοσιονομικών Μελετών, ως απόρροια και του καταστροφικού 2015. Οι φόροι στην τριετία εκτινάχθηκαν κατά 11 δισ. ευρώ (από 35,74% του ΑΕΠ το 2014 ή 63 δισ. σε 40,26% του ΑΕΠ το 2018 ή 74 δισ.)

Είναι το κόστος που προκύπτει από την μεγάλη εκροή καταθέσεων, την επιβολή capital controls, την μείωση της περιουσίας του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα. Όπως έχει πει και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, αν κανείς πάρει την ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους που έκανε το ΔΝΤ το τέλος του 2014 και την συγκρίνει με την ανάλυση βιωσιμότητας που έκανε τον Ιούλιο του 2015, θα διαπιστώσει ότι οι δύο καμπύλες απέχουν 30% του ΑΕΠ.

«Εάν προσθέσετε σε αυτό και το κόστος ανακεφαλαιοποίησης τραπεζών -για να μην σας πω το υπόλοιπο κόστος του ιδιωτικού τομέα- προκύπτει σαφώς ότι το πρώτο εξάμηνο του 2015 είχε ένα σοβαρό κόστος», όπως έχει πει ο διοικητής της ΤτΕ, που επίσης είχε αναφέρει από το βήμα της Βουλής ότι το 3ο μνημόνιο μας κόστισε τουλάχιστον 86 δισ. ευρώ, επιβαρύνοντας φυσικά το δημόσιο χρέος.

Συνολικά την περίοδο 2015-2018 το δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά 23,5 δισ. ευρώ. Από τα 311 δισ. το 2015 (175,9% του ΑΕΠ), αυξήθηκε στα 315 δισ. το 2016 (178,5% του ΑΕΠ), για να φτάσει στα 317,4 δισ. το 2017 (176,2% του ΑΕΠ), και να διαμορφωθεί στα 334,5 δισ. το 2018 (181,1% του ΑΕΠ).

Είτε μας αρέσει, είτε όχι, αυτή η περίοδος είχε ένα πραγματικό κόστος. Είναι αυτό που προκύπτει από την επιδείνωση της καθαρής θέσης του Δημόσιου, συν το κόστος του ιδιωτικού τομέα, συν εκείνο από την μείωση που υπέστη η αξία των τραπεζών, μαζί με την έξοδο των καταθέσεων, και την επιβολή κεφαλαιακών περιορισμών. 

Άλλοι βέβαια, όπως ο τέως πρόεδρος του Euroworking Group Τόμας Βίζερ, έχουν μιλήσει για ζημιά πάνω από 200 δισ. το πρώτο εξάμηνο του 2015, περισσότερη δηλαδή ενός ΑΕΠ, εξηγώντας μάλιστα τον τρόπο με τον οποίο την είχε υπολογίσει.

«Αν π.χ. έχεις μια χρονιά πτώση ΑΕΠ 20% και επιτρέψεις τον επόμενο χρόνο στο φυσιολογικό επίπεδο, έχεις χάσει 20% και δεν πρόκειται να το πάρεις ποτέ πίσω», είχε πει ο Τ. Βίζερ. «Αλλά αν αρχίσεις να αυξάνεις το ΑΕΠ σου μετά τον πρώτο χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι η απώλεια δεν θα είναι 20% αλλά 19% σε σχέση με το τι θα είχες, και τον επόμενο χρόνο 18% σε σχέση με το τι θα είχες και μετά 17%, εάν κανείς τα προσθέσει όλα αυτά, τότε βέβαια οι απώλειες είναι πολύ μεγαλύτερες. Η απώλεια εισοδήματος είναι μεγαλύτερη, η απώλεια απασχόλησης είναι μεγαλύτερη και εκεί είναι που ένας πολύ πρόχειρος υπολογισμός θα έδινε το ισοδύναμο ενός ετήσιου ΑΕΠ».

Αντίστοιχη τοποθέτηση είχε κάνει ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) Κλάους Ρέγκλινγκ, αναφέροντας ότι το κόστος της πρώτης περιόδου της κυβέρνησης Τσίπρα, έφτασε τα 100 δισ. ευρώ.