De Drentsche Aa is het Latijnse aqua

[u/AronGroot]

Hoi allemaal!

Ik kwam erachter dat de Drentsche Aa etymologisch identiek is aan het Latijnse woord voor 'water' – aqua. En dat dit aa bovendien verstopt zit in een hoop andere plaatsnamen. Dus schreef ik daar mijn wekelijkse stukje over, hopelijk ook leuk voor jullie!

Fijn weekend <3

https://arongroot.substack.com/p/de-drentsche-aa-is-het-latijnse-aqua

[u/sticky-pro]

Welkom op r/theNetherlands, de grootste, tweetalige Reddit community voor het delen van alles gerelateerd aan Nederland.

Deze tekst is Nederlands. Als je dit in het Engels leest, staat Reddits auto-translate functie aan. Je kunt Nederlands toevoegen en/of de functie uitzetten.

---

Vlaggetje (flair) instellen | Aankomende events | Onze regels

[u/AnusStapler]

Je hebt in Zoetermeer ook een Noord Aa. Overigens, een drecht of een trecht of een tricht is een "doorwaadbare plaats in een rivier". Denk aan Dordrecht, Utrecht, Maastricht

[u/-idkausername- → u/AnusStapler]

Net als een voorde, denk aan Coevorden of het Engelse Oxford. (Wat overigens allebei hetzelfde betekent als de Bosporus)

[u/XenonBG → u/-idkausername-]

Of Amersvoorde, oftewel Amersfoort. De rivier Eem heette toen Amer.

[u/Akasazh → u/AnusStapler]

Tricht komt van 'Traiectum' -> latijn voor doorwaadbare plaats

[u/DrieHaringen]

Zierikzee komt van Siric's a, wat dus ook etymologisch verwant is aan aqua. Het was namelijk de rivier van ene Siric.

[u/OllieV_nl]

Klopt. En het Friese Ee ook, al spreken ze dat zelf uit als Ie. Dus de -ie in Krommenie (den Ie > de Nie > de Kromme Nie) is het ook. En het IJ is een verhollandste Ie.

[u/De_Regent]

"Aa", omdat dat het geluid is dat dorstige mensen maken na een grote slok water.

[u/FelixR1991 → u/De_Regent]

"Aa", omdat dat het geluid is dat hulpeloze mensen maken als ze worden meegesleurd in de stroming

[u/WideEyedWand3rer → u/FelixR1991]

"Aa": het geluid als ik net dorstig een slokje water neem, terwijl ik zie dat een hulpeloos persoon wordt meegesleurd in de stroming.

[u/-idkausername-]

Goed stukje, degelijk onderbouwd. Fijn dat er ook mensen zijn die dit soort dingen daadwerkelijk goed doen met kennis van zaken. Kende deze stam wel, had alleen niet bedacht dat Aa daar ook vandaan komt. (Btw de beek/riviertje de Regge in Twente heet in het dialect de Oa, dus ook hetzelfde woord)

[u/Nuud]

Wat is er mis met vakantie naar de Drentse Aa ?

[u/Garlicsaucefromhell → u/Nuud]

Helemaal niks, prachtig gebied 🤩 Beetje naar verwoord door OP

[u/edwacht]

Ja klopt! Je ziet meer stroompjes terug met de naam 'Aa' en is ook een uitgang (?) bij plaatsnamen. Breda - 'Brede Aa' - oftewel het brede water. Gouda - 'Gouden Aa' - oftewel het water met de gouden glinstering.

Heb me ooit wel eens verdiept in toponymie, de herkomst van plaatsnamen.

[u/WideEyedWand3rer → u/edwacht]

Dat staat ook zo in het artikel.

[u/McSuckelaer]

Bedankt voor het delen! Altijd leuk om zulke dingen te lezen en te leren.

[u/Lekkerstesnoepje]

Ik heb ooit gehoord dat Breda op die manier aan haar naam is gekomen. Breed water.

[u/McSuckelaer → u/Lekkerstesnoepje]

Dat staat ook letterlijk in de tekst die Op deelt.

[u/Lekkerstesnoepje → u/McSuckelaer]

oeps, mijn fout. Sorry!

[u/Melodic-Bicycle1867]

De Regge in Overijssel staat ook plaatselijk bekend als 'n oa

[u/EitherIndication8613]

En verwant met het 'ei' in eiland.

[u/Bomber_Max → u/EitherIndication8613]

Eiland komt van Proto-Germaans "awjōlandą" waar "awjō" uiteindelijk ontwikkelt naar "ei", en zover ik kan zien is het niet via Latijn gekomen maar gewoon verder ontwikkeld vanuit Proto-Indo-Europees "h₂ékʷeh₂" wat "water" betekent. Ze hebben dus dezelfde bron als "Aqua" maar stammen er niet van af.

[u/DrBreakalot → u/Bomber_Max]

En lees nu eens het artikel

[u/Bomber_Max → u/DrBreakalot]

M'n slaperige brein had eerder het woord "verwant" gemist in de comment waar ik op reageerde, excuses daarvoor :')

[u/TheHoffIsOurSaviour]

Niet 100% zeker, maar ik geloof dat Asten (Zuid-Oost Brabant) ook is afgeleid van Aa-steen, oftewel stenen (gebouw) aan de Aa.

Hoeveel Aa's zijn er wel niet in Nederland?

[u/Roq456 → u/TheHoffIsOurSaviour]

Hier in zuidoost brabant lijkt elk stroompje een vertakking van de Aa te zijn, de Aa is overal hier. Leuk topic, weer wat geleerd!

[u/OllieV_nl → u/TheHoffIsOurSaviour]

De Drentsche Aa heet zo, niet vanwege de Brabantse Aa, maar de Westerwoldse Aa en de Ruiten Aa. De Drentsche Aa loopt aan de westkant van de Hondsrug, langs/door Stad, en het laatste stuk is Reitdiep.

Daar stond een kerk met een kerkhof aan de Aa, het bij Monopolyspelers bekende Akerkhof.

[u/Thenderick]

Lekker lees draadje Aron! Altijd leuk om even wat van je te leren! Heb ook mijn woonplaats opgezocht op Taaldracht, terwijl ik de oorsprong eigenlijk ook wel wist nog van de basisschool haha!

[u/DeLaar]

Hier in Limburg kom ik ook veel "Ohé" tegen bij plekken vlak langs een rivier. Bijvoorbeeld in Maasbracht de ohéstraat vlak langs de Maas en in Melick de ohéweg bij de Roer.

Het dorpje Ohé (en Laak) dat op een eiland in de Maas ligt heet in het dialect Genoea. Wat ik een erg rare verbastering vond, tot ik me bedachte dat "gen" in Oud Nederlands een aanwijzend voornaamwoord is, "ginds", dus zoiets als "die oea", wat vrijwel zeker ook dezelfde oorsprong zal hebben als Aa. Dus ik denk dat Ohé hier ook een vorm van is.